 | ||
 Τα σπουδαιότερα παραδοσιακά λαϊκά μουσικά όργανα που παίζονται στην Κρήτη είναι τα παρακάτω: Α. Χορδόφωνα: α) η αχλαδόσχημη λύρα, που συναντάται σε τρεις τύπους, το λυράκι, την κοινή λύρα και τη βροντούλα. Έχουν τρεις χορδές, οι οποίες παλιότερα ήταν εντέρινες ενώ σήμερα είναι μεταλλικές, κουρδίζονται κατά πέμπτες καθαρές ή αλά τούρκα, δηλ. κατά διαστήματα πέμπτης και τετάρτης καθαρής. Διαφέρουν μόνο ως προς το μέγεθος, τον ήχο που παράγουν και τη χρήση. Η βιολόλυρα είναι ένας άλλος τύπος λύρας που δημιουργήθηκε περίπου το 1925 και είχε επηρεαστεί από το βιολί. Αυτά τα μουσικά όργανα παίζονται με τόξο. Παλιότερα στο τόξο κρεμούσαν μια σειρά από μικρά σφαιρικά κουδουνάκια, τα γερακοκούδουνα, τα οποία με τις κινήσεις του τόξου πρόσφεραν μια αρμονική και ρυθμική συνοδεία στη λύρα. β) το βιολί Το γνωστό δυτικό βιολί χρησιμοποιείται ως λαϊκό όργανο στον ευρύτερο λαϊκό χώρο από πολύ παλιά. Στην Κρήτη παίζεται παράλληλα με τη λύρα.  γ) το λαούτο.Είναι γνωστό σε όλη την Ελλάδα, έχει λίγο μεγαλύτερο μέγεθος, με τέσσερα ζεύγη χορδές, παλιότερα εντέρινες, σήμερα μεταλλικές, που κουρδίζονται κατά πέμπτες. Συνοδεύει το ρυθμό της λύρας ή του βιολιού. Παίζει τους βασικούς φθόγγους της μελωδίας ή προσφέρει ένα απλό ή διπλό ισοκράτημα ή παίρνει για σύντομο διάστημα τη μελωδία για να ξεκουραστεί ο λυράρης ή ο βιολιστής. δ) το μαντολίνο και η κιθάρα. Χρησιμοποιούνται στη Μέση και Ανατολική Κρήτη αρκετά συχνά συνοδεύοντας τη λύρα ή το βιολί. ε) το μπουλγκαρί. Ανήκει στην οικογένεια των ταμπουράδων. Χρησιμοποιείται πολύ περιορισμένα ως όργανο μελωδίας ή σαν συνοδευτικό της λύρας. Β. Αερόφωνα. α) το θαμπιόλι, ή φτιαμπόλι, παμπιόλι, χαμπιόλι, σφυροχάμπιολο, πιροχάμπιολο και  γλωσσοχάμπιολο. Είναι ένα είδος καλαμένιου ή ξύλινου φλάουτου με λοξοκομμένο το μέρος όπου φυσάει ο παίχτης και κλεισμένο με τον πείρο, ένα είδος τάπας, με λεπτή σχισμή για να περνά ο αέρας. Πάνω στον κύλινδρο, εκεί όπου τελειώνει ο πείρος ανοίγεται μια τετράγωνη τρύπα και λίγο πιο κάτω, έξι τρύπες μπροστά και μια πίσω που χρησιμεύουν για τη μελωδία. Συνήθως παίζεται μόνο του, αλλά μπορεί να συνοδεύσει και τη λύρα αν είναι επιδέξιος ο παίχτης ή ακόμα και να την αντικαταστήσει στη ζυγιά. β) η μαντούρα, ή μπαντούρα, είναι ένα είδος κλαρινέτου με μονό επικρουστικό γλωσσίδι στο πάνω άκρο της που είναι κλειστό από τον κόμπο του καλαμιού. Έχει 4-6 τρύπες και φτιάχνεται σε διάφορα μεγέθη. Παραλλαγή της μαντούρας είναι η διπλομαντούρα ή τζυμπραγιά μαντούρα δηλ. δυο μαντούρες ίδιας οξύτητας δεμένες και παιζόμενες μαζί. γ) η φλασκομαντούρα που είναι ο γνωστός από πολύ παλιά άσκαυλος. Αποτελείται από το δερμάτινο ασκί που χρησιμεύει ως αποθήκη αέρος, το ξύλινο ή καλαμένιο επιστόμιο με βαλβίδα, μέσα από τι οποίο φύσα ο οργανοπαίχτης τον αέρα, και τη συσκευή παραγωγής ήχου, η οποία περιλαμβάνει μια αυλακωτή σκάφη που καταλήγει σε χοάνη και δυο αυλούς, τύπου κλαρινέτου με μονό επικρουστικό γλωσσίδι και 5 συνήθως τρύπες. Παίζεται μόνη της ή με τη συνοδεία λαούτου ή άλλων ρυθμικών οργάνων. Η χρήση της παλιότερα ήταν πολύ συχνή, κάτι που δεν ισχύει σήμερα. Γ. Μεμβρανόφωνα. α) το νταουλάκι. Είναι ένα μικρό νταούλι που παίζεται με δυο ραβδάκια, τα νταουλόξυλα, και συνοδεύει  ρυθμικά τη λύρα ή το βιολί. Σήμερα χρησιμοποιείται σπάνια.Από τα παραπάνω συμπεραίνεται ότι η Κρήτη διαθέτει μια παλιότατη και πολύ πλούσια μουσική παράδοση και παρά τις πιέσεις που δέχεται (μεταβολή παραδοσιακού τρόπου ζωής, τουριστική ανάπτυξη, κοινωνικό-οικονομικοί όροι ζωής) συντηρείται και εξελίσσεται ως και σήμερα αρκετά ικανοποιητικά | ||
http://www.erotokritos.gr
Εδώ είναι ένα μοντάζ της παλιάς Αθήνας, από το 1845, με την τοποθέτηση Hymetus στην απόσταση. Ο λόφος στο κέντρο είναι η τρέχουσα τοποθεσία του
